Τα κλασσικά μυθιστορήματα πάντα πρόσφεραν πρόσφορο έδαφος για κινηματογραφικές παραγωγές, λίγες όμως ήταν οι φορές που τέτοιες απόπειρες δικαίωσαν την Έβδομη Τέχνη και έκλεψαν έστω και λίγη από τη δόξα των αυθεντικών έργων.
Το έργο της Charlotte Bronte αποτέλεσε ένα λογοτεχνικό μνημείο. Όχι μόνο γιατί κατάφερε να σκιαγραφήσει την αναδυόμενη ψυχοσύνθεση της γυναίκας στον νέο κόσμο, της γυναίκας που έχει «θέλω» και «εγώ» και δύναται να το εκφράσει δυναμικά αποδεσμευμένη από πάθη και περιορισμούς των παλαιών κοινωνικών κατεστημένων, αλλά και γιατί έθεσε αυτά τα πρωταρχικά ιδανικά σε ένα πλαίσιο αμφισβήτησης.
Ο Cary Fukunaga έχοντας μελετήσει σοβαρά το έργο της Bronte καταφέρνει να το αποδώσει όπως του πρέπει, διεκδικώντας μία καταξιωμένη θέση στην πληθώρα των κινηματογραφικών μεταφορών της Jane Eyre.
Επιστρατεύοντας «ψυχρά» φίλτρα και παίζοντας με τους χρωματισμούς ενός κατά τα άλλα μουντού και αφιλόξενου περιβάλλοντος, υποβάλλει τα δέοντα συναισθήματα. Δεν προσπαθεί να «μιλήσει» με αφηγηματικές υπερβολές.
Η σκηνοθεσία του είναι ξεκάθαρα νατουραλιστική και δωρική, με πλάνα που δεν προσπαθούν να εντυπωσιάσουν αλλά να εγκλιματίσουν. Σε αυτό συνάδει φυσικά και η ατμοσφαιρική φωτογραφία του Adriano Goldman που δε σταματά να εντυπωσιάζει με την εικαστική του ακρίβεια.
Η Jane Eyre του Fukunaga δεν είναι η χολιγουντιανή ενσάρκωση που είδαμε να υλοποιείται τόσο επουσιωδώς το 1996. Δεν είναι ένα κράμα πολιτικής ορθότητας ή εύπεπτου κηρύγματος.
Η Mia Wasikowska ανακαλύπτει έναν αληθινό χαρακτήρα πίσω από τις σελίδες τις Bronte και καταφέρνει να τον εμψυχώσει με συγκρατημένη ένταση. Σαν πρωτοπόρος της εποχής της εξερευνά τις αντιφάσεις των αξιών και βρίσκεται μπλεγμένη σε μία εσωτερική διαμάχη. Μεταξύ ήθους και πάθους και μεταξύ «θέλω» και «πρέπει».
Είναι η γυναίκα που επιθυμεί να ζήσει την αυτονομία ενός άντρα αλλά παράλληλα βασανίζεται από την ανάγκη της για αγάπη. Η Wasikowska καταφέρνει να δώσει στο χαρακτήρα της, τις υφές του πόνου και της αξιοπρέπειας, αποφεύγοντας τον στόμφο των κλασικιστικών έργων και προσγειώνοντάς τα σε ένα ρεαλιστικό πλαίσιο.
Η βαρύτητα και η ευρύτητα της ερμηνείας της συμπαρασύρει και τον δυναμικό Fassbender, ο οποίος ως λόρδος Rochester (παρ’ ότι γοητευτικός σε αντιδιαστολή με το μυθιστόρημα) ισορροπεί την πλάστιγγα της μεταξύ τους χημείας, ενώ είναι αρκετά ευρηματικός στη «μεταμόρφωσή» του κατά τη διάρκεια του φιλμ και ας μη μας έχει συνηθίσει σε τέτοιους ρόλους.
Εν γένει ίσως και να έχουμε να κάνουμε με μία από τις πιο ποιοτικές μεταφορές του αυθεντικού μυθιστορήματος. Ένα φιλμ που προσθέτει αίγλη στο μύθο της Jane Eyre και καταφέρνει να την εντάξει ακόμα και με τα σημερινά δεδομένα στη σφαίρα του κοινωνικού προβληματισμού εξαιτίας της αδιάβλητης διαχρονικότητάς της.
Ένα έργο που δεν επιδιώκει να εντυπωσιάσει, αλλά καταφέρνει να διαχειριστεί έξοχα το κλασσικό γοτθικό/ρομαντικό υλικό και προσφέρει 2 ώρες από την καλύτερη Jane Eyre που είδαμε μέχρι σήμερα.
***1/2
Δημήτρης Ρέντζιος
