Τι είναι, τελικά, κριτική και ποιος ο ρόλος ενός κριτικού, συγκεκριμένα όσον αφορά στα Videogames, αλλά και γενικότερα; Καταθέτω εδώ την άποψή μου για αυτό το ακανθώδες ζήτημα, το οποίο μοιάζει ανεξάντλητο.
Πρόκειται για ένα πολυσυζητημένο θέμα το οποίο, ωστόσο, φαίνεται ότι για πολλούς παραμένει ακόμα ασαφές, τουλάχιστον όσον αφορά στο Authority και στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει την κριτική, πρωτίστως των Videogames, αλλά και των κινηματογραφικών ταινιών.
Για μένα ο κριτικός είναι ένας άνθρωπος ο οποίος έχει αφενός μεν βαθιά αγάπη και εκτεταμένες γνώσεις σχετικά με το αντικείμενο με το οποίο ασχολείται και αφετέρου τη θέληση να διυλίσει τις καθαρά υποκειμενικές του απόψεις και να προσφέρει στο κοινό του το απόσταγμά τους, το οποίο θα είναι, κατά το δυνατόν, αντικειμενικό.
Ο σκοπός της διαδικασίας αυτής δεν είναι η επίδειξη των γνώσεων του ίδιου του κριτικού, όπως εσφαλμένα φαντάζονται πολλοί από αυτούς, ούτε η ανάδειξή του σε νέμεση των απανταχού δημιουργών. Δεν είναι όμως ούτε ή έμμεση διαφήμιση ενός δημιουργήματος, όπως θα ήθελαν κάποιοι συντελεστές του εκάστοτε χώρου, ειδικά στην Ελλάδα.
Ο πραγματικός σκοπός της κριτικής είναι να αναδείξει την ποιότητα, να δώσει στο κοινό τα φώτα του σχετικά με το τι είναι πραγματικά καλό, τι δεν θα έπρεπε να χάσει αν ενδιαφέρεται για κάτι, είτε αυτό είναι Videogame, είτε ταινία, είτε γενικά Τέχνη.
Με τον τρόπο αυτό δεν ωφελεί μόνο το κοινό, το οποίο ενημερώνεται και αποκτά καλύτερο αισθητήριο, αλλά και τους δημιουργούς, ξεχωρίζοντας εκείνους που αποσκοπούν μόνο στην εμπορική επιτυχία από εκείνους που έχουν πραγματικά κάτι περισσότερο να προσφέρουν.
Ωστόσο, όταν μιλάμε για "παραστατικές τέχνες", αλλά και για Videogames, για πράγματα δηλαδή τα οποία ενσωματώνουν το στοιχείο της ψυχαγωγίας μαζί με την Τέχνη, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, αναγκαστικά πρέπει να διασαφηνίσουμε ακόμα περισσότερο το θέμα.
Εν ολίγοις, ο κριτικός δεν έχει το δικαίωμα να υποδείξει σε κανέναν τι θα του αρέσει ή τι θα τον διασκεδάσει, όπως ο ίδιος δεν έχει το δικαίωμα να υποστηρίξει ότι "αυτό δεν μου αρέσει", γιατί αυτό αποτελεί άποψη, όχι πραγματική κριτική.
Ειδικά όσον αφορά στα Videogames, το ιδανικό του "παντογνώστη" κριτικού δεν στέκει στη σύγχρονη εποχή. Πολύ απλά, ο όγκος παραγωγής νέων τίτλων και η εξέλιξη των ειδών δεν επιτρέπουν σε έναν άνθρωπο πλέον να ασχολείται αρκετά με όλα τα είδη, σε όλες τις πλατφόρμες.
Κάτι τέτοιο ίσως να ήταν πιο εφικτό πριν από μια εικοσαετία, αλλά όχι πια. Επιπλέον, ο κριτικός είναι και ο ίδιος gamer, με προτιμήσεις και κλίσεις. Όσο και αν προσπαθήσει να είναι αντικειμενικός δεν μπορεί να είναι σε θέση να κρίνει σωστά είδη με τα οποία δεν ασχολείται προσωπικά.
Με αυτό το σκεπτικό, η ομάδα του Authority λειτουργεί ως μονάδα, με τον καθένα να αναλαμβάνει συγκεκριμένα είδη και τους υπόλοιπους να προσφέρουν τις δικές τους απόψεις κατά περίπτωση, ώστε το αποτέλεσμα να αντιπροσωπεύει όχι την άποψη ενός ατόμου, αλλά ολόκληρης της ομάδας.
Έχοντας όλα τα παραπάνω υπόψη, μπορεί κανείς να αντιληφθεί ότι το Authority αποσκοπεί στην παραγωγική κριτική, όχι στην ανούσια σύγκριση ανόμοιων τίτλων, ούτε στην εξυπηρέτηση κάποιας πλευράς του ανταγωνισμού μεταξύ εταιριών και gaming platforms.
Περαιτέρω, η βαθμολογία η οποία πάντοτε είναι σε δεύτερη μοίρα σε σχέση με το κείμενο, δεν εξισώνεται με τον έλεγχο... Δημοτικού, όπου το 10 είναι ο κανόνας και οτιδήποτε λιγότερο υπονοεί κακή απόδοση. Κοινώς, το 5 αντιπροσωπεύει τη μετριότητα και, άρα, το 6 δεν αποτελεί "κακό" τίτλο, αλλά τίτλο άνω του μετρίου, έστω και οριακά.
Όλα αυτά επαναλαμβάνονται, όχι για να κουράσουν, αλλά ως υπενθύμιση στους επισκέπτες που μας τιμούν με την προτίμησή τους για το σκεπτικό του Authority και για το ποιόν της κριτικής την οποία προσφέρει.
Ο σκοπός μας, σε τελική ανάλυση, δεν είναι να καταρτίσουμε έναν «κατάλογο» αγοράς videogames. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι ακόμα και τίτλοι του 9 ή του 10 για το Authority θα απογοητεύσουν κάποιους, έστω και λίγους, λόγω προσωπικών προτιμήσεων και ιδιοσυγκρασίας.
Αυτό που έχει σημασία είναι να διαβάζει κανείς την κριτική και να αντιλαμβάνεται εάν ο εκάστοτε τίτλος θα ήταν της αρεσκείας του, αν αξίζει, κοινώς, τα λεφτά του. Αυτό είναι κάτι που η βαθμολογία από μόνη της αδυνατεί να επιτύχει.
Το ιδανικό για το Authority θα ήταν να κατανοεί ο καθένας γιατί, τελικά, ένας τίτλος παίρνει μια συγκεκριμένη βαθμολογία, ειδικά όταν, σε υποκειμενικό επίπεδο, διαφωνεί. Αυτό, για μένα, είναι και η ουσία της κριτικής.
Νίκος Παπακωνσταντίνου
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.
Δεν πρέπει να αποκόβεται ένας τίτλος από την κατάσταση της βιομηχανίας, άσχετα αν είναι μεγάλος, μικρός ή μεσαίος.
Το βασικότερο απ’ όλα σε επίπεδο κριτικής, είτε αυτή έρχεται εκ μέρους του ειδικού τύπου, είτε εκ μέρους των gamers, είναι, αφενός, η συνειδητοποίηση του τι υπάγεται στο φάσμα του αντικειμενικού και τι στου υποκειμενικού (και η ποιότητα, ευτυχώς, είναι αντικειμενική). Και από κει και πέρα, η εξάλειψη της «υποκειμενοποίησης» αντικειμενικών αξιών, της ποιότητας ενός τίτλου εν προκειμένω. Αυτό όμως είναι κάτι το όποιο δεν έχει καλά καλά καταφέρει ακόμα μέρος του ειδικού τύπου.
Συνεχίζουμε να βλέπουμε reviewers να προσαρμόζουν τόσο το κείμενο, όσο και τη βαθμολογία, εμφανώς επηρεασμένοι από υποκειμενικά κριτήρια. Νομίζω ότι από τη στιγμή που ο ίδιος ο ειδικός τύπος δεν έχει καταφέρει ακόμα να ξεδιαλύνει κάποια πράγματα, είναι κομματάκι απαιτητικό, αλλά σωστό ταυτόχρονα, να το ζητάμε από το κοινό.