Παρατηρώντας τον τίτλο της στήλης διαπιστώνω ότι θα μπορούσε, κατά μία έννοια, να αποτελεί επίκαιρο πολιτικό σχόλιο. Αλλά δεν είναι. Αναφέρεται στην αμφίβολη αξία της νοσταλγίας όταν γίνεται εμμονή με το παρελθόν…
Ως «βετεράνος» gamer που γαλουχήθηκε με το Space Invaders, το Pac-man, το Donkey Kong, το Arkanoid, το Atari 2600, τα φορητά Game & Watch της Nintendo και τους 8-bit υπολογιστές, συχνά αναπολώ το παρελθόν με νοσταλγία.
Θα έπρεπε, λοιπόν, να κουνώ την νοερή μου μαγκούρα στους αδαείς νέους που σαγηνεύονται από τα φωτορεαλιστικά 3D γραφικά, το εντυπωσιακό voice acting και τους, συχνά υπέρ-ρεαλιστικούς, μηχανισμούς φυσικής, ψελλίζοντας διάφορα ακατάληπτα περί «ψυχής», «gameplay» και κλασικών αξιών.
Θα τους έλεγα για τη λεγόμενη «χρυσή εποχή» των Videogames, όπου όλα ήταν φρέσκα και πρωτόγνωρα, όπου κάθε νέο παιχνίδι διαμόρφωνε νέα είδη και δεδομένα. Τότε που μπήκαν οι βάσεις για όλα όσα γνωρίζουν σήμερα.
Πολλοί, μάλιστα, πιστεύουν ακράδαντα σε όλα αυτά, σε σημείο να περιφρονούν το σύνολο των σύγχρονων Videogames, απαξιώνοντάς τα ως φανταχτερά, κενά δημιουργήματα.
Οι περισσότεροι από αυτούς, βέβαια, δεν παίζουν πια. Θα ήταν λίγο δύσκολο να ασχολούνται ακόμα το ίδιο φανατικά με τα παλιά, καλά παιχνίδια. Από την άλλη, είναι σχεδόν θέμα υπερηφάνειας η εμμονή τους στην απόρριψη καθετί σύγχρονου.
Για μένα, τέτοιες απόψεις συντηρούν παλιοί gamers οι οποίοι προτιμούν, για λόγους κοινωνικού καθωσπρεπισμού ίσως, να μένουν μακριά από το άλλοτε αγαπημένο τους χόμπι. Ή ίσως να βαρέθηκαν πραγματικά τα Videogames, τα οποία για εκείνους ήταν μια περαστική «φάση».
Η ουσία παραμένει η ίδια: εάν κάποιος πραγματικά αγαπά τα Videogames και θέλει να είναι αντικειμενικός οφείλει να παραδεχθεί ότι όλα αυτά περί «χρυσής εποχής» είναι… πράσινα άλογα.
Χρυσή Εποχή μπορεί να υπήρξε για τις κλασικές τέχνες, για τη φιλοσοφία και για διάφορα άλλα πράγματα, τα οποία φαίνονται να φθίνουν όσο αυξάνεται η τεχνογνωσία του ανθρώπου, αλλά αυτό μάλλον δεν ισχύει στην περίπτωσή μας.
Σαφώς και τιμώ τα κλασικά Videogames και τις διαχρονικές αξίες που αντιπροσωπεύουν: εκείνες του απλού, ανόθευτου, ανεπιτήδευτου gameplay, περασμένου μέσα από το φίλτρο των περιορισμένων τεχνολογικών δυνατοτήτων της εποχής τους.
Κάτι σαν τον βωβό κινηματογράφο. Η απουσία χρώματος και ήχου ανάγκαζε τότε τους δημιουργούς να εκμεταλλεύονται στο έπακρο τεχνικές, οι οποίες αργότερα απλά ξεπεράστηκαν, εξελίχθηκαν ή συμπληρώθηκαν από άλλες.
Τα Videogames, περισσότερο ακόμα και από τον κινηματογράφο, είναι εξελικτικά συνδεδεμένα με την τεχνολογία στην οποία στηρίζονται. Και τα Videogames εξελίσσονται συνεχώς. Τρανή απόδειξη αποτελεί το Heavy Rain.
Ο τίτλος αυτός απέδειξε (ξανά) την αφέλεια του ισχυρισμού πως η ρεαλιστική παρουσίαση ενός παιχνιδιού συνεπάγεται κενότητα περιεχομένου. Αυτό σαφώς συμβαίνει συχνά, αλλά σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί κανόνα.
Το 2010 έχει δείξει ήδη τα «δόντια» του, συνεχίζοντας την εξαιρετική πορεία του 2009 και αψηφώντας οποιεσδήποτε θεωρίες θέλουν τα Videogames να έχουν βαλτώσει. Δεδομένου ότι έρχονται τίτλοι όπως το Red Dead Redemption, το Alan Wake και το StarCraft II1, είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει ενδιαφέρουσα συνέχεια.
Ο υποφαινόμενος «παππούς», πάντως, έχει πετάξει την εικονική μαγκούρα και προσπαθεί να χωρέσει ποντίκι, πληκτρολόγιο και τρία χειριστήρια2 σε μόλις δύο χέρια. Πότε έρχεται το Natal, είπαμε;
1: «Done when it’s done!»
2: Καλά, ίσως δύο.
Νίκος Παπακωνσταντίνου
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.
Καποτε οι Developers σχεδιαζαν το τι θελουν να κανουν και μετα εβλεπαν το πώς θα το καταφερναν με τις δυνατοτητες που τους επετρεπε η τεχνολογια.
Τωρα βλεπουν τι ακριβως τους επιτρεπει η τεχνολογια, και βαση αυτου σχεδιαζουν τι θελουν να κανουν.
Για αυτο ξεχωριζουν κατα την γνωμη μου κατα καιρους τιτλοι οπως το ICO, Shadow of the Colossus, Okami, Killer 7, Braid, Portal, Heavy Rain κλπ. Γιατι δημιουργουνται με βαση ενα οραμα, και απο εκει και περα μεταλασουν ή εκμεταλευονται την τεχνολογια για να πραγματοποιησουν το οραμα τους οσο καλυτερα μπορουν. Το ιδιο συνεβαινε και στην 8/16bit εποχη.
Το παρηγορο για μενα ειναι πως, καποια στιγμη θα φτασουμε στο Peak του τεχνικου τομεα. Και τοτε θα πρεπει πραγματικα να στιψουν τα μυαλα τους οι καλυτεροι developers και designers για να μας δωσουν παιχνιδια τα οποια θα ξεχωριζουν απο το συνοθηλευμα FPS/RPG/Action/Racing που (παρολαυτα απολαμβανουμε στο μεγιστο) υπαρχει στην βιομηχανια.
Παω να παιξω Dragon Age.
Από κει και πέρα όμως, προσωπικά, υπάρχει κάτι που νοσταλγώ από τις παλιότερες εποχές σε σχέση με σήμερα, κυρίως από εκείνη των 8/16bit για να είμαι πιο συγκεκριμένος. Μάλιστα τυχαίνει να έχει πέσει και πρόσφατο θέμα συζήτησης με μερικά από τα παιδιά που ποστάρουν στο site.
Δεν έχει να κάνει τόσο με τη ποιότητα καθαυτή, όσο με τη λογική που χαρακτήριζε εκείνη την εποχή το medium στο δημιουργικό κομμάτι. Λογική η οποία και θα μου επιτρέψετε να θεωρώ ότι δεν ισχύει σήμερα, τουλάχιστον όχι στον ίδιο βαθμό. Η λογική αυτή έγκειται στη διαφορετική αναλογία που έκανε την εμφάνισή της ανάμεσα σε δυο διαφορετικούς κόσμους, αυτόν της τεχνολογίας και εκείνον της άποψης, της έκφρασης, της πιο απελευθερωμένης δημιουργικότητας. Θεωρώ ότι σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, τα medium γέρνει συνεχώς τη ζυγαριά προς τη μεριά της τεχνολογίας, ανάγοντάς την σχεδόν σε αυτοσκοπό. Μένοντας ταυτόχρονα πίσω, σχεδόν προκλητικά, στο καθαρά δημιουργικό κομμάτι, τόσο αναφορικά με το gameplay, όσο ακόμα και σε αισθητικό επίπεδο (!). Εμμονή σε συγκεκριμένες νόρμες στο ίδιο το gameplay, στα genres, στην αισθητική προσέγγιση κλπ.
Ολόκληρα είδη περιθωριοποιούνται ή πεθαίνουν. Εδώ θα ήθελα να δανειστώ μια, κατά τη γνώμη μου, πολύ πετυχημένη παρομοίωση που έκανε ο Naked Snake σε συζήτηση που είχαμε σε forum: «Η βιομηχανία μοιάζει σαν μια μεγάλη, τεράστια, κουζίνα ενός γιγαντιαίου εστιατορίου, που έχει μόνο από 4-5 πιάτα και τα σερβίρει συνέχεια αλλάζοντας την γαρνιτούρα». Κατανοώ βέβαια, ότι αλλαγές όπως αυτές που αφορούν το δημιουργικό κομμάτι είναι μέσα στο πρόγραμμα από τη στιγμή που:
1: Μιλάμε για βιομηχανία όπου η δημιουργία, καλώς ή κακώς, θα πρέπει να προσανατολιστεί βάσει του κέρδους.
2: Για ένα medium πιο μαζικοποιημένο από ποτέ, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται στο δημιουργικό κομμάτι.
Για να μη μακρηγορώ άλλο λοιπόν, προσωπικά, θεωρώ ότι υπάρχουν λόγοι για να αναπολεί κανείς, στοιχεία, από τις παλιότερες εποχές, ακόμα κι αν είναι εξωγενή της ποιότητας καθαυτής. Άλλωστε, όπως είπα και στην αρχή, δε νομίζω ότι μπορεί να αμφισβητήσει κανείς την ύπαρξη ποιότητας σήμερα. Δεν είναι η ποιότητα που λείπει από το medium σήμερα, άλλα πράγματα είναι.
Τέλος, για να μη παρεξηγηθώ, δεν αμφισβητώ τη συμβολή της τεχνολογίας στο medium, κάθε άλλο μάλιστα. Θεωρώ ότι η σωστή – δημιουργική αξιοποίηση αυτής, έχει τη δυνατότητα να ανοίγει ολοένα και περισσότερους δρόμους για νέες δημιουργίες. Άλλωστε, ένας από τους τίτλους που έχω σε τεράστια εκτίμηση, το Sonic, δε θα μπορούσε ποτέ να βγει στα 8bit. Το Sonic όμως, χρησιμοποίησε τη τεχνολογία δημιουργικά για να είναι αυτό που είναι. Αυτό που λέω, είναι ότι το gameplay δε μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στη τεχνολογική παρέλαση, αλλά αντίθετα, πρωτίστως στην έκφραση, την άποψη και τη δημιουργικότητα. Ειδικά να θέλει να θεωρείται τέχνη το medium, πρέπει επειγόντως να βρεθεί, τουλάχιστον, μια ισορροπία μεταξύ αυτών των δυο κόσμων. Ειδικά σήμερα, σε μια εποχή που η βιομηχανία γέρνει συνεχώς τη ζυγαριά προς τη μεριά της τεχνολογίας, θεωρώ ότι η ανάγκη αυτή είναι επιτακτικότερη από ποτέ.
Όσο για τον Καπιταλισμό, μακάρι να διαψευσθώ, αλλά δε το βλέπω να καταρρέει σύντομα. Άμα με το καλό πέσει όμως, βάζω ό,τι οικονομίες έχω και κερνάω άπειρη μπύρα. Τρεις αιώνες στη μάπα είναι πολύ ρε γαμώτο.
Για τον κινηματογράφο είναι δύσκολο να πω εάν βρίσκεται στην καλύτερή του εποχή, αλλά σίγουρα δεν βρίσκεται σε κάμψη. Για τη μουσική θα συμφωνήσω. Συνολικά πιστεύω ότι η δεκαετία του '70 ήταν η κορυφαία του 20ου αιώνα τουλάχιστον. Σήμερα, αν και δε λείπουν εντελώς οι μεγάλοι καλλιτέχνες, απλά δεν υπάρχει το ίδιο επίπεδο δημιουργικότητας από τόσο πολλούς εκτυφλωτικά ταλαντούχους μουσικούς ταυτόχρονα, όπως παλιότερα.
Όσο για τον καπιταλισμό που λέει ο φίλτατος Blackstorm, μη βιάζεσαι, στην πορεία είναι δεν κατέρρευσε (καλά) ακόμα. Αλλά τα πράσινα άλογα σίγουρα ταιριάζουν και εκεί...
Τώρα, η κάθε γενιά έχει να αφηγηθεί τα "καλά χρόνια". Ένας 80χρονος, ένας 50χρονος, ένας 30χρονος και ένας 20χρονος θα μιλήσουν αντίστοιχα για τα παλιά καλά χρόνια και για τη σημερινή νεολαία...
Αυτό που πιστεύω πως επίσης φθίνει, εκτός των άλλων, είναι η μουσική. Η δισκογραφημένη μουσική άρχισε τη ζωή της στο τέλος του 19ου αιώνα αν δεν απατώμαι και γύρω στη δεκαετία του '60, του '70, έφτασε σε μία απίστευτη ακμή, με αξεπέραστη κορυφή το Woodstock. Απ' ότι ξέρω δηλαδή, γιατί δυστυχώς δε παρευρέθην. Όσο για τη σύγχρονη ελληνική μουσική, γεννήθηκε στους τεκέδες μετά τη Μικρασιάτικη καταστροφή και εξελίχθηκε σε Τσιτσάνη, Χιώτη και έπειτα Πλέσσα, Θεοδωράκη, Χατζιδάκι σε σημείο να φτάσουμε στους Κατσιμιχαίους, στο Μικρούτσικο, στο Σαββόπουλο, στο Περίδη και στο Μάλαμα (και τη τελευταία μεγάλη ακμή στα μέσα του '90).
Εκεί μπορεί να πει κάποιος μεγαλύτερος, με ειλικρίνεια αλλά και ορθότητα, πως κάθε φορά που έβγαινε ένας δίσκος κάποιου σημαντικού συνθέτη ήταν πολιτισμό γεγονός!
Πίσω στο θέμα, ανήκω στη γενιά του PlayStation και μπορεί να νοσταλγώ αυτή τη περίοδο αλλά ποτέ δεν έχω διανοηθεί πως από τότε το gaming πήρε τη κάτω βόλτα. Καλώς ή κακώς, το gaming ΤΩΡΑ βρίσκεται στα καλύτερά του!
Υ.Γ: Πράσσειν άλογα. Είναι "πράσσειν άλογα".
Υ.Γ2: Όχι, πράσινα άλογα είναι. Το έλεγξα.
Ρε συ τόσο γέρος είσαι;