"-Γιατί χαίρεται ο κόσμος και χαμογελάει, μανούλα;" "-Γιατί τον άγγιξε το hype, παιδί μου." "-Τι είναι, μανούλα, το hype;" "-Θυμάσαι, παιδί μου, όταν πρωτοπήγες σχολείο και δεν ήθελες και σου είπαμε ότι θα είσαι με άλλα παιδάκια και θα παίζεις όλη μέρα;" "-Ναι!" "-Αυτό είναι το hype".
Η σχέση του καταναλωτή με το hype είναι σχέση αγάπης/μίσους. Από τη μία μας αρέσει να ενθουσιαζόμαστε με ένα παιχνίδι, μια ταινία, ένα άλμπουμ, ένα νέο gadget. Μας αρέσει το παιχνίδι της αναμονής και των ατελείωτων συζητήσεων με ομοϊδεάτες μας σχετικά με το πόσο φοβερό θα είναι το τάδε ή το δείνα.
Συχνά, όμως, όταν έρθει η ώρα της αλήθειας το αντικείμενο του πόθου μας δεν ανταποκρίνεται στις εξωπραγματικές, πλέον, προσδοκίες μας και καταλήγουμε απογοητευμένοι, να περιμένουμε το επόμενο hype storm.
Οι εταιρίες αρέσκονται στο παιχνίδι αυτό. Κατά κανόνα ο μέσος καταναλωτής θα ενδώσει στον... πειρασμό και θα αγοράσει το προϊόν (εκτός, βέβαια, αν πρόκειται για κάτι πολύ ακριβό) και οι πωλήσεις, βραχυπρόθεσμα τουλάχιστον, αυξάνονται.
Στην πραγματικότητα, όμως, το hype γενικά βοηθά περισσότερο στην εξαπάτηση. Και αυτό επειδή εάν κάτι είναι πραγματικά τόσο καλό, το "παραφούσκωμα" μόνο να το βλάψει μπορεί.
Αν ένα παιχνίδι, για παράδειγμα, είναι μια μετριότητα, αλλά δημιουργήσει φοβερό hype, τότε σίγουρα θα πουλήσει παραπάνω από ότι αν προσπαθούσε να κερδίσει τον gamer με την όποια αξία του. Αν, από την άλλη, ένας εξαιρετικός τίτλος διατυμπανιστεί μέχρι αηδίας, θα απογοητεύσει και οι πωλήσεις του δε θα είναι ανάλογες με την αξία του.
Το πλέον κλασικό παράδειγμα παραμένει η σειρά Fable. Αν ο μικρός Peter μάθαινε να συγκρατεί λίγο τον ενθουσιασμό του, τότε θα αντιλαμβάνονταν όλοι καλύτερα πόσο ξεχωριστοί τίτλοι είναι τα Fable και δε θα καταγράφονταν ως "καλό, μεν, άλλά..."
Το πιο αστείο παράδειγμα, πάντως, παραμένουν τα Windows. Ακόμα θυμάμαι τα ρεπορτάζ στις ειδήσεις που έλεγαν πόσο επαναστατικά είναι τα νέα Windows XP και πόσο θα αλλάξουν τα... πάντα. Και κοιτούσαν όλοι έκθαμβοι λέγοντας "ααααα", αλλά ανάθεμα και αν κατάλαβε το 80% των Ελλήνων τι σήμαιναν όλα αυτά. Τίποτα δε σήμαιναν, φυσικά, αλλά οπωσδήποτε εντυπωσιάστηκαν όλοι εντελώς πάρα πολύ.
Πιο πρόσφατο (κινηματογραφικό) παράδειγμα είναι το Avatar του James Cameron. Προσωπικά πιστεύω ότι ο μεγάλος σκηνοθέτης επέστρεψε με την ταινία αυτή στο είδος που πραγματικά γνωρίζει καλύτερα και μας έδωσε μια ταινία η οποία είναι όμορφη, συγκινητική και εντυπωσιακή σε ίσες δόσεις.
Ωστόσο, όλη αυτή η φανφάρα περί της "ταινίας που θα αλλάξει τον κινηματογράφο" οδήγησε ένα μεγάλο μέρος του σκεπτόμενου κοινού σε υπέρμετρες προσδοκίες και, μοιραία, στην απογοήτευση. Εγώ πάλι περίμενα απλά μια εντυπωσιακή περιπέτεια και αποκόμισα πολύ περισσότερα.
Για το παιχνίδι, βέβαια, το οποίο "αναπτύχθηκε παράλληλα με την ταινία" και υποτίθεται ότι αποτελούν ένα σύνολο που αλληλοσυμπληρώνεται, τι να πει κανείς... εδώ πια το hype ξεπερνά το στάδιο της υπερβολής.
Γενικά, έχω μάθει πλέον να αγνοώ το hype. Δε με ωφελεί ούτε ως reviewer, ούτε ως ακροατή/θεατή/gamer και δεν πιστεύω ότι αποτελεί, τελικά, αντικειμενικό παράγοντα κριτικής. Δεν με ενδιαφέρει να "τιμωρήσω" έναν δημιουργό για αυτά που λέει ή, ακόμα χειρότερα, για αυτά που λέει ο παραγωγός/διαφημιστής του.
Προσωπικά, με ενδιαφέρει να απολαύσω ή να κρίνω (ή και τα δύο) το έργο του εκάστοτε δημιουργού ως έχει. Εάν αποτύχω στο πρώτο θα δυσκολευτώ πολύ να απολαύσω το οτιδήποτε στην εποχή του marketing. Εάν αποτύχω στο δεύτερο, θα χάσω την επαφή με το κοινό στο οποίο απευθύνομαι, το οποίο δεν παρακολουθεί απαραίτητα κάθε μεγαλόστομη ανοησία που εξαπολύει ο καθένας.
Άλλωστε, αν καθοδηγείται κανείς μόνο από αυτά που ακούει και δεν κρίνει πρωτίστως με βάση αυτό που αντιλαμβάνεται ο ίδιος, τότε μπορεί να προσπεράσει ακόμα και τη Μόνα Λίζα σαν ένα μικροσκοπικό καδράκι με μια κυρία (;) που χαμογελά (;).
Νίκος Παπακωνσταντίνου
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.
