Στην πρόσφατη PAX East 2010 έλαβε χώρα ένα πολύ ενδιαφέρον πάνελ, ανάμεσα σε δύο δημοσιογράφους και δύο σχεδιαστές.
Το video του πάνελ αναρτήθηκε από τον χρήστη dimileib στο φόρουμ του Authority και προσωπικά προτείνω σε όλους να το δουν.
Το πάνελ αφορούσε στην ουσία τη σχέση μεταξύ κριτικής και ανάπτυξης, και κάτω από ποιες συνθήκες μπορεί η μία να επηρεάσει την άλλη, όπως και τι ζητάει η μία από την άλλη.
Αναμφίβολα η κριτική είναι ένα αμφιλεγόμενο επάγγελμα (αν μπορεί κάποιος να το ονομάσει a priori επάγγελμα) και συνήθως έχει πάρα πολλές παραμέτρους.
Μία από τις τοποθετήσεις ενός δημοσιογράφου είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Όταν ρωτήθηκε τι είναι αυτό που τον κάνει ικανό να γράψει μια κριτική, είπε το πολύ απλό «τίποτα.»
Δεν έχει τελείως άδικο. Κριτική μπορεί να γράψει ο καθένας, σε site, σε blog, σε περιοδικό, σε εφημερίδες, οπουδήποτε. Η κριτική δεν είναι κάτι που κάποιος έχει το δικαίωμα να κάνει και κάποιος άλλος όχι.
Παρόλα αυτά, υπάρχουν κάποιες πραγματιστικές παράμετροι που ορίζουν αυτόν που κάνει την κριτική: εμπειρία και ενασχόληση.
Αυτές οι δύο παράμετροι μπορούν να μετρηθούν με σχετικά αντικειμενικούς τρόπους και έχουν τη δύναμη να δώσουν μια ταυτότητα σε αυτόν που κάνει την κριτική. Π.χ., κάποιος που παίζει δέκα χρόνια και μόνο δύο είδη είναι λογικό να έχει λιγότερη εμπειρία και διευρυμένη άποψη από κάποιον που παίζει 20 χρόνια και 4 είδη.
Από εκεί και ύστερα, μετράει η ποιότητα γραφής, το πόσο εύστοχες είναι οι κριτικές παρατηρήσεις και τι ταυτότητα έχει το μέσο.
Αναμφίβολα τα παραπάνω εμπίπτουν περισσότερο σε ένα υποκειμενικό πεδίο, αφού το κοινό μπορεί να βρίσκει την ποιότητα μιας κριτικής άσχημη ανάλογα με το τι πιστεύει και τι νομίζει ότι καθίσταται ως «καλή ποιότητα».
Ένα site σαν το IGN που έχει αποδείξει πολλές φορές ότι είναι περισσότερο ένα εμπορικό site και όχι ένα site κριτικής, έχει πιστούς οπαδούς και τεράστια επισκεψιμότητα. Αυτό σημαίνει ότι το κοινό που το διαβάζει είναι επιφανειακό;
Όχι απαραίτητα, επειδή η κριτική έχει πολυμορφικό χαρακτήρα και ο καθένας αναζητά και βρίσκει την κριτική που προτιμά.
Για αυτό είναι αναγκαίο τα sites να έχουν μια φιλοσοφία κριτικής και μια συνοχή στο πώς κρίνουν και βαθμολογούν. Πώς μπορεί το κοινό να εμπιστευτεί κάποιον που βάζει καλή βαθμολογία σε έναν τίτλο γεμάτο με bugs, ενώ παράλληλα θάβει έναν σαφέστατα καλύτερο τίτλο;
Αυτές είναι και οι νοοτροπίες που γεννούν παράπονα από το κοινό, δικαίως, και βγάζουν κακό όνομα σε όλους όσους κάνουν κριτική.
Μπορεί κάποιος να διαφωνεί με μια κριτική αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αυτός που κάνει την κριτική έχει κάποια κρυμμένη ατζέντα. Όλα καταλήγουν στην ποιότητα και στο πόσο ενημερωμένο είναι το κοινό για να καταλάβει ορισμένα πράγματα.
Οι hardcore παίκτες προφανώς έχουν δική τους άποψη, ίση και σεβαστή με αυτή των κριτικών, παρόλα αυτά είναι πιο εύκολο να κάνεις κριτική σε μια κριτική, παρά να γράψεις εσύ ο ίδιος μία από την αρχή.
Οι σχεδιαστές στο πάνελ που ανέφερα παραπάνω έχουν παράπονα γιατί πολλοί κριτικοί απλά δεν καταλαβαίνουν ορισμένα πράγματα. Αυτό είναι ένα ακόμα πρόβλημα.
Οι κριτικοί πρέπει συνεχώς να ασχολούνται με τη βιομηχανία, να καταλαβαίνουν ως ένα βαθμό την τεχνολογία, δεν μπορεί απλά να παίζουν και να εκφέρουν άποψη. Αυτόματα, έτσι, μια αναφορά στη Euphoria του Red Dead Redemption έχει άλλη βαρύτητα όταν ξέρει ο κριτικός πόσο δύσκολο είναι να προσφέρεις τέτοια φυσική και animation, και άλλη όταν απλά δεν ξέρει τι είναι αυτό που κριτικάρει, βαφτίζοντάς τη μια κοινή μηχανή φυσικής.
Η κριτική όχι μόνο δεν είναι αλάνθαστη αλλά μεταφέρει και πολλά υποκειμενικά στοιχεία. Το μυστικό είναι να υπάρχει σχέση μεταξύ κοινού-κριτικών-σχεδιαστών ώστε να αναπτυχθεί αυτό το σημαντικό κομμάτι της βιομηχανίας, όσο είναι δυνατόν, πάνω σε σταθερές βάσεις.
Το μόνο που πρέπει να υπάρχει είναι καλή διάθεση, για αυτό και το Authority προσφέρει τη δυνατότητα του User review. Όταν κάνουμε εμείς λάθη, εσείς μπορείτε να τα διορθώνετε.
Όταν επιτυγχάνεται κάτι τέτοιο, τότε μόνο υπάρχει υγεία στη σχέση.
Καλό διήμερο
Ηλίας Θ. Παππάς
