Από ότι φαίνεται δεν πρόκειται ποτέ να ξεφύγουμε από την κατάρα των Videogames.
Ποια είναι αυτή η κατάρα; Μα φυσικά ότι όσες πωλήσεις και να κάνουμε ως βιομηχανία, ποτέ δεν πρόκειται να είμαστε... μαζικοί.
Βλέποντας τις πωλήσεις της σειράς Call of Duty, την επιτυχία του World of Warcraft, του Grand Theft Auto, του FIFA και τα λοιπά, θα περίμενε κάποιος ότι επιτέλους τα Videogames έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας και μεγάλο κομμάτι της ζωής.
Αυτό ως ένα βαθμό ισχύει, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Ιαπωνία, η Αμερική και η Αγγλία. Αλλά και πάλι δεν είναι αρκετό. Μα καλά, πόσοι ζούμε πλέον σε αυτόν τον πλανήτη;
Έρχεται λοιπόν ο Άγγλος αναλυτής και σου λέει, "μπορεί να έχεις πουλήσει περισσότερο από το Harry Potter, να έχεις περισσότερα έσοδα από το Star Wars ή το Lord of the Rings", αλλά ακόμα κινηματογράφος δεν είσαι - δεν μπορείς να επηρεάσεις ως brand τόσο κόσμο.
Έχει δίκιο;
Ως ένα βαθμό, ναι.
Φυσικά και είναι αδιανόητο να ισχυριστεί κάποιος ότι η σειρά Call of Duty έχει τον ίδιο πολιτιστικό αντίκτυπο με το Star Wars ή το Harry Potter. Θα ήταν τρελός. Ούτως ή άλλως, αυτά τα δύο (και άλλα αντίστοιχα μεγαθήρια) θεωρούνται έργα Τέχνης και είμαστε προδιατεθειμένοι να τα δούμε έτσι, άρα και υποσυνείδητα να τα αφήσουμε να μας επηρεάσουν με πιο ουσιαστικό τρόπο.
Αλλά αυτή η πρόταση μας οδηγεί στην κλασική κουβέντα περί Τέχνης και Videogames, που πλέον είναι παρωχημένη: είτε πιστεύεις ότι είναι Τέχνη είτε δεν το πιστεύεις.
Αυτό που εντυπωσιάζει με τις πιο πρόσφατες αναλύσεις για το λόγο που η σειρά, π.χ. Call of Duty, ενώ πουλάει περισσότερο από κινηματογραφικά έπη δεν μπορεί να θεωρηθεί εξίσου δυνατό brand, είναι πόσο ρηχός φαίνεται.
Ο λόγος είναι ότι η μάζα του κοινού των Videogames απλά δεν μπορεί να ξεχωρίσει το ένα μιλιταριστικό FPS από το άλλο - τους φαίνονται όλα ίδια! Για αυτό και δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική μαζική ακολουθία ενός τέτοιου brand. Οι μόνοι που καταλαβαίνουν τις διαφορές είναι οι εξειδικευμένοι, κανένας άλλος. Οι υπόλοιποι επιλέγουν ότι έτυχε να τους διαφημιστεί καλύτερα και συνεχίζουν τις ζωές τους.
Δυστυχώς, αυτή η ανάλυση, δεν είναι τελείως άκυρη. Και λέω δυστυχώς γιατί δείχνει με τον πιο άσχημο τρόπο ότι η βιομηχανία παραμένει στην ουσία ένα κλειστό κύκλωμα, που τρέφεται μόνο από μια συγκεκριμένη κάστα κοινού.
Επίσης θέλω να επισημάνω ότι όταν λέω "μαζικό" δεν μιλάω για casual gaming. Αυτού του είδους η μαζικότητα δεν δημιουργεί κοινό και, παράλληλα, το κρατάει εγκλωβισμένο στο casual μέρος της βιομηχανίας.
Ένα RPG όμως με καλή ιστορία, ένα FPS με σκεπτόμενη προσέγγιση, ένα action adventure με έξυπνη δράση και πικάντικους χαρακτήρες θα μπορούσαν να επηρεάσουν ανθρώπους που δεν έχουν πιάσει ποτέ χειριστήριο. Θα μπορούσαν να τους εμπνεύσουν. Το θέμα είναι ότι έχουμε ελάχιστους τέτοιους τίτλους και αυτοί οι τίτλοι πάντα έχουν το πιο περιορισμένο marketing (μια εξαίρεση θα μπορούσε να είναι το Heavy Rain και το Red Dead Redemption).
Που μας φέρνει πάλι πίσω στον αναλυτή, που εμμέσως πλην σαφώς μας λέει ότι "αυτό που σας νοιάζει είναι απλά να αντιγράφετε ο ένας τον άλλο. Μπορεί να μη δημιουργείτε πολιτιστικά brands αλλά σίγουρα έχετε υπέρογκα έσοδα". Αυτό κάνει τη βιομηχανία να μοιάζει λίγο με το ΔΝΤ, όμως.
Φανταστείτε λοιπόν, το επόμενο Modern Warfare, μαζί με το εκπληκτικό του multiplayer, να προσφέρει ένα πραγματικά σκεπτόμενο σενάριο με θέμα τον πόλεμο. Σκεφτείτε τότε τι πωλήσεις θα κάνει και πώς θα αλλάξει τα δεδομένα των Videogames.
Με άλλα λόγια, μπήκες που μπήκες, άναψε τώρα και το φως να σε δούνε όλοι.
Αν δεν το κάνουμε, ας μην παραπονούμαστε μετά που μας βλέπουν ακόμα σαν ζόμπι που δεν μπορούν να ξεχωρίσουν το Call of Duty από το Battlefield.
Καλό διήμερο
Ηλίας Θ. Παππάς
p Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.
Αυτό το ζήτημα το συζητάμε μια ζωή και η απάντησή μου δεν έχει αλλάξει, τα θεωρώ τέχνη, με την έννοια της τέχνης όπως μιλάμε για μουσική ή κινηματογράφο. Και το καλύτερο, τα συνδιάζει όλα.
Φυσικά υπάρχει όμορφο και άσχημο, καλύτερο και χειρότερο έργο και στα videogames, όλα είναι όμως τέχνη.
Και αν πριν μια εικοσαετία δεν ήτανε τόσο μαζικό όσο σήμερα ούτε τόσο *γυαλισμένα* (γραφικά, μουσική), πάλι τέχνη ήτανε, φαινόταν μόνο πιο...παιδική. Τώρα ρέεουν τεράστια κεφάλαια στη βιομηχανία αυτή και βλέπουμε ενασχόληση και μεγάλων ονομάτων (Spielberg κλπ), διαφημήσεις μεγάλων διαστάσεων...
Η τέχνη αυτή στην οποία υπάρχει αλληλεπίδραση, ανάμειξη είναι όμως πιο χρονοβόρα, θέλει πιο πολλή σκέψη για να την απολάυση κανείς. Πάρα πολλοί είναι αυτή που πάνε σινεμά ή βλέπουν ταινία σπίτι και βλέπουν αηδίες ή ακόμα και αν βλέπουν κάτι ποιοτικό δεν σημαίνει οτι καταλαβαίνουν τα πάντα (νόημα, υπονοούμενα κλπ) απλά παθητικά ή λόγο περιορισμένης σκέψης το παρακολουθούν - μπορούν όμως να το κάνουν όλοι, με λίγα χρήματα, χωρίς να πρέπει να πρέπει να ξέρουν ή να τα καταλάβουν κάτι.
Στα videogames αυτό δεν γίνεται (εύκολα τουλάχιστον) ακόμα και στο πιο γραμμικό gameplay που θα λέγαμε εμείς βαρετό, επαναλαμβανόμενο, χωρίς πρόκληση και στο easy βαθμό δυσκολίας. Αυτό είναι το μεγαλύτερο θέμα πιστεύω που δεν μπορεί να επηρεάσει όπως άλλες τέχνες το περισσότερο κοινό αν και θέλω να πιστεύω πως θα αλλάξει αυτό, βρίσκουμε αυτήν την μορφή πλέον παντού σήμερα αν και casual (fb, smartphones, tablet) το οποίο φυσικά εγκλοβίζει την τέχνη αυτή και δεν είναι αντιπροσωπευτική για αυτό που μιλάμε εμείς ως videogame και τέχνη αλλά, όπως έγραψα στην αρχή, υπάρχη τέχνη καλή και κακή παραμένει τέχνη όμως. Όπως ένα χάλια σίριαλ που παρακολουθούν όλοι.
Για μένα η Τέχνη εμπεριέχει τον όρο αισθητική ως αναγκαία συνθήκη.Εφόσον πληροίται αυτή η συνθήκη μιλάμε για Τέχνη.Όταν ένα μέσο έχει την ικανότητα να προσφέρει αισθητική απόλαυση τότε σίγουρα είναι Τέχνη.Όταν μιλάμε για προβληματισμό, για έκλυση συναισθημάτων και απλά αισθητική απόλαυση ακόμα και απλά ντετερμινιστικά ή και αθροιστικά τότε έχουμε Τέχνη either way.
Όσο για το Call of Duty θα τα πούμε σύντομα.:P
Από κει και πέρα είμαι σίγουρος ότι γνωρίζεις για έργα αλληλεπίδρασης στο θέατρο.
Απλά πράγματα,δεν θα κάτσω να γράψω κι εγώ κατεβατά,πρώτον διότι δεν το κατέχω το άθλημα και δεύτερον διότι βαριέμαι.Άλλωστε όλα όσα ήθελα να πω συνοψίζονται στις 2 πρώτες μου προτάσεις.Καλή θητεία.
Απόψε φεύγω να παρουσιαστώ στο στρατό, οπότε ας ξοδέψω τη τελευταία μου ιντερνετική νύχτα σε ένα ζήτημα που πια μας προκαλεί το ίδιο συναίσθημα που νιώθουμε όταν βλέπουμε το Κωνσταντίνου και Ελένης ή ακούμε τη Πριγκιπέσα στο ραδιόφωνο.
"Τα videogames συνδιάζουν ζωγραφική, μουσική, κινηματογράφο οπότε είναι τέχνη."
Λάθος.
Έτσι παραδεχόμαστε πως ένα videogame στηρίζεται σε ξένες μορφές τέχνης για να μπορέσει να κομίσει κάποια καλλιτεχνική αξία στο δέκτη. Άθελά μας υποβιβάζουμε το μέσο περισσότερο απ' όσο του αξίζει και, φυσικά, ακυρώνουμε τη τοποθέτησή μας.
"To ICO/Okami/Shadow of the Colossus είναι πανέμορφο και θυμίζει πίνακα ζωγραφικής, οπότε είναι τέχνη".
Λάθος.
Τα παραπάνω παιχνίδια, εκ των οποίων έχω τερματίσει και αγαπήσει τα δύο τελευταία, είναι κατά τη γνώμη μου καλλιτεχνικά δημιουργήματα στιβαρής αξίας αλλά για τελείως διαφορετικούς λόγους. Εν μέρει γυρνάμε πίσω στο πρώτο επιχείρημα, αφού πετάξαμε το μπαλάκι πάλι σε μία άλλη αναγνωρισμένη και "επίσημη" τέχνη, τη ζωγραφική.
Όταν αντιμετωπίζω επιχειρήματα τέτοιας ποιότητας κάνω επιτόπια μεταβολή. Μία αφηρημένη και σπουδαία ιδέα όπως είναι η τέχνη αξίζει λίγο παραπάνω εμβάθυνση ώστε να μπορούμε να πούμε πως προσεγγίσαμε αξιοπρεπώς το ζήτημα, έστω και αν ποτέ (επαναλαμβάνω, ποτέ) δε θα μπορέσουμε να καταλήξουμε σε ένα αντικειμενικό συμπέρασμα.
Για να κάνουμε μία καλή δουλειά στην αναζήτησή μας, θα πρέπει να ξεπεράσουμε έναν μικρό και ύπουλο σκόπελο. Τι εννοούμε με τη λέξη "τέχνη";
Ο κύριος Γ. Μπαμπινιώτης έχει την εξής άποψη:
1. Η ελεύθερη έκφραση του ανθρώπου με έργα που διέπονται από αισθητικούς κανόνες.
9. Η μαστοριά, η εμπειρική επιδεξιότητα.
10. Το επάγγελμα, η δουλειά.
11. Το σύνολο των αρχών ή των μεθόδων που διέπουν ένα τομέα δραστηριότητας.
(τα υπολήμματα 2-8 αφορούν τη παραθετική χρήση της λέξης, π.χ "ο τάδε παρουσίασε τη τέχνη του στο τάδε μουσείο")
Γυρνώντας σύντομα στα δύο επιχειρήματα βλέπω πως το πρώτο μέρος τους αληθεύει. Τα videogames, σχεδόν ολικά, περιέχουν μέσα μουσική, ζωγραφική και κινηματογραφικά κλιπ. Κατ' επέκταση μπορούμε να βρούμε 3d αρχιτεκτονικά σχέδια, φωτογραφία και ένα σωρό άλλες εικαστικές και αισθητικές λιχουδιές.
Θα τα κάνουμε όλα πέρα. Τι είναι αυτό που ξεχωρίζει ένα videogame, αυτό δηλαδή που το κάνει να είναι videogame; Θα απαντήσω πως είναι το gameplay, μία αφηρημένη έννοια που προκύπτει από την αλληλεπίδραση μεταξύ του χρήστη και ενός εικονικού περιβάλλοντος. Μία λέξη τόσο όμορφη όσο και πετυχημένη.
Γυρνώντας στο Μπαμπινιώτη θα ασχοληθώ αντίστροφα με τα υπολήμματα για να φτάσω στο ζητούμενο.
Η ανάπτυξη ενός videogame είναι τεχνικό ζήτημα, άρα διέπεται από συγκεκριμένες αρχές και μεθόδους. Ορθόδοξοι, ανορθόδοξοι, πεπατημένοι ή επαναστατικοί δε μας ενδιαφέρει, είναι ένας δρόμος για να επιτευχθεί το αποτέλεσμα.
Η ανάπτυξη videogames είναι προφανώς (και) εργασία, και ομάδες σαν τη Bungie νομίζω πως θα συμφωνήσουμε ότι είναι μάστορες σε αυτό που κάνουν.
Όμως εδώ πραγματευόμαστε με κάτι άλλο, με κάτι πολύ πιο ουσιαστικό και πολύ πιο ζόρικο στη κατανόηση.
Συμφωνήσαμε (ή μάλλον συμφώνησα με τον εαυτό μου) πώς το συστατικό των videogames που τα ξεχωρίζει, η ειδοποιός διαφορά καθώς λέμε, είναι το gameplay.
Είναι το gameplay έκφραση; Και αν ναι, είναι ελεύθερη;
Σε αυτό το σημείο έχουμε αναχθεί σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο εμβάθυνσης και ταυτόχρονα σε τόσο βαθιά νερά που το μυαλό προς το παρόν είναι ανίκανο να δώσει μία ειλικρινής και εμπεριστατωμένη απάντηση. Ίσως θα μπορούσε το site να ασχοληθεί με το ζήτημα της φύσης του gameplay υπό αυτό το πρίσμα.
Όσον αφορά το Call of Duty που ξέρω, είναι μία διασκεδαστική ασχολία για να περνάει η ώρα, ένα καλοφτιαγμένο videogame που όμως έχει αρχίσει κατά τη γνώμη μου να επαναλαμβάνεται ενοχλητικά. Όσον αφορά το περιεχόμενό του όχι απλά αδιαφορώ αλλά μάλιστα αντιτίθεμαι. Το θεωρώ ειρωνικό και θλιβερό ο κόσμος να πορώνεται τόσο με ένα θέαμα που είμαι σίγουρος πως δε θα ήθελε ποτέ να δει μπροστά του. Και όσο πάει και γίνεται όλο και πιο πιστευτό! Δεν έχουμε να κάνουμε με εξωγήινους και με πορτοκαλί νάνους με αστεία φωνή και έξυπνες ατάκες, έχουμε να κάνουμε με ένα "modern warfare".
Ποτέ ένα παιχνίδι σαν και αυτό δε θα μπορέσει να αποκτήσει το status ενός Star Wars ή ενός Harry Potter, γιατί απλά δεν αποτελεί ειλικρινής καλλιτεχνική έκφραση. Και φυσικά και ο λόγος των ειδικών, πως δε μπορείς να ξεχωρίσεις το ένα από το άλλο. Εγώ προσωπικά που είμαι αφοσιωμένος gamer, δε θα μπορέσω να καταλάβω με τη πρώτη πιο απ' όλα τα war games θα παίζει ένας φίλος στη τηλεόραση.
Το Mario έχει γίνει brand name, και αν θέλετε να πάμε στα πρόσφατα, το Halo έχει γίνει ένα σχετικά αναγνωρίσιμο brand name. Γιατί;
Όσον αφορά το Call of Duty που φαντασιώθηκα, θα επρόκειτο για μια καλή (και εκ των πραγμάτων ουτοπική) προσπάθεια να αναδειχθεί το πραγματικό πρόσωπο του πολέμου, η αηδία, το τραύμα, το σκοτάδι στην ανθρώπινη ψυχή. Όπως είπα χθες όμως, θα ήταν κάτι πολύ διαφορετικό από αυτά που έχουμε συνηθίσει. Αν το gameplay θα μπορούσε να κάνει το άλμα που έκανε η αισθητική από το CoD στο φανταστικό μου CoD, τότε θα μιλούσαμε για καλλιτεχνική μεγαλουργεία.
Δεν είμαι έμπειρος σινεφίλ, αλλά πραγματικά σκεπτόμενο σενάριο με θέμα το πόλεμο είδα πως έχει το Hotaru no Haka. Σκεφτείτε ένα CoD με παρόμοια προσέγγιση. Δεν θα έμοιαζε με CoD. Πιθανότατα δεν θα έμοιαζε με κανένα videogame που γνωρίζω. Και μάλλον δεν θα ήταν αρκετά διασκεδαστικό για να πουλήσει και να φτιάξει όνομα, χωρίς αυτό να σημαίνει πως δε θα μπορέσει να είναι μνημειώδες και ποιοτικό σαν τίτλος.
Ας κοιτάξουμε τα πράγματα μακροσκοπικά. Το δημοφιλέστερο videogame τα τελευταία χρόνια (=τα χρόνια της ραγδαίας γιγάντωσης του μέσου) είναι ένα πολεμικό first person shooter με στοιχειώδες σενάριο που απλώς αποτελεί δικαιολογία για ανελέητο πιστολίδι σε solo modes που πιπιλούν το ίδιο σιχαμένο ποιηματάκι: οι κακοί ρώσσοι, οι κακοί γερμανοι/ινδιάνοι αν θέλουμε να επεκταθούμε κ.ο.κ.
Το gameplay του όμως διαθέτει ένα άλφα βάθος και μια ποιότητα, χαρακτηριστικό που του επιτρέπει ένα συναρπαστικότατο και εθιστικότατο multiplayer.
Οδηγούμαστε σε τρελούς αριθμούς πωλήσεων, σε εκατομμύρια νεαρούς καρφωμένους με τις ώρες στην οθόνη έχοντας χιλιάδες frags στο ενεργητικό τους και σε μία σειρά με ετήσια επεισόδια μη αναγνωρίσιμα το ένα από το άλλο από κάποιον σχετικά αμύητο.
Σκεφτείτε λοιπόν τους κουστουμάτους ιθύνοντες της Activision, που ιδέα δεν έχουν από gameplay μηχανισμούς και τη φιλοσοφία ενός videogame, γνωρίζοντας μονάχα πως αυτό που πλασάρουν πουλάει πιο πολύ από κάθε άλλο στην αγορά, να ξυπνήσουν κεφάτοι μια μέρα υπό τις μελωδικές γραμμές του "Give peace a chance" στο ράδιο και να πουν: Μα αυτό είναι ανόητο! Πουλάμε εξομοιωτές πολέμου και οι άνθρωποι δίνουν χρήματα γι' αυτό! Εκατομμύρια νεαροί αυτοί τη στιγμή βραδυφλέγονται σε μία πολεμολαγνή θράκα που εμείς ανάψαμε!
Και ως επακόλουθο, το επόμενο παιχνίδι της εταιρίας να παρουσιάζει παιδιά με τουμπανιασμένη κοιλιά από τη πείνα, γυναίκες που βιάζονται και έπειτα σφαγιάζονται σαν τα σκυλιά, αμάχους να τρέχουν στο δρόμο γυμνοί, κλαίγοντας, βασανιστήρια σαν και αυτά που συμβαίνουν στο Guantanamo, και τη γνώση πως όλα αυτά στη πραγματικότητα συμβαίνουν όχι για τη μεγάλη ιδέα της πατρίδας και της ελευθερίας αλλά πολύ απλά για οικονομικά και ιμπεριαλιστικά συμφέροντα.
Δεν ακούγεται ηλίθιο;