Ως Έλληνες συχνά απορούμε για το πώς λειτουργούν κάποια πράγματα που υπάρχουν μακριά από εμάς.
Μια τυπική αλλά γενική ελληνική απορία, για παράδειγμα, είναι πώς μπορούν οι Βορειοευρωπαίοι να ολοκληρώνουν τη μέρα τους τόσο νωρίς και να θεωρούν λογικό να κλείνουν εστιατόρια, τόπους μάζωξης και διασκέδασης όταν εμείς ξεκινάμε να ετοιμαζόμαστε για την έξοδο;
Στην πράξη προσπαθούμε να κρίνουμε εξ ιδίων τα αλλότρια. Αν αντιστρέψουμε τη ματιά και προσπαθούμε να βρεθούμε στη θέση των “άλλων” δικαιολογούνται διάφορα παρατράγουδα.
Ας πάρουμε ως παράδειγμα το κλασικό ζήτημα του μεταγλωττισμού στα Videogames. Ο μέσος Έλληνας δεν θεωρεί αυτονόητο το μεταγλωττισμό. Σπανίως διαμαρτύρεται για μια ταινία στα αγγλικά ή και σε οποιαδήποτε άλλη γλώσσα. Θεωρεί λογικότατο να ακούει τους πρωτότυπους διαλόγους. Μεγαλώνοντας δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη ιδεολογία για αυτό. Η πεποίθηση ότι πρέπει να σεβόμαστε το πρωτότυπο σχηματίζεται κατόπιν εορτής.
Τόσο πολύ έχουμε συνηθίσει, που περισσότερο διαμαρτυρόμαστε για το ιαπωνικό dub που δεν φτάνει σε εμάς παρά για τους ελληνικούς υπότιτλους που δεν εμφανίζονται ποτέ στα Videogames. Ακόμη και οι εξελληνισμοί είναι ελάχιστοι και, ευτυχώς, επιλεκτικοί.
Ας έρθουμε από την άλλη πλευρά. Η Ιαπωνία θεωρούσε πάντα λογικό να μεταγλωττίζει τις ταινίες του John Wayne. Εμείς το θεωρούμε απίστευτα αστείο, οι Ιάπωνες όχι και τόσο.
Είναι περίεργο λοιπόν οι Ιάπωνες publishers να μην μπορούν να καταλάβουν πώς προσεγγίζουμε εμείς το ζήτημα;
Ιδανική περίπτωση είναι μια πρόσφατη έρευνα που έγινε για λογαριασμό της Spike. Η ελπίδα της εταιρίας ήταν να τη βοηθήσει το αποτέλεσμα να αποφασίσει αν θα κάνει localization ή όχι σε έναν τίτλο.
Τα αποτελέσματα της έρευνας; Ο διχασμός. Οι μισοί περίπου από τους συμμετέχοντες προτιμούν τη μεταγλώττιση και οι άλλοι μισοί προτιμούν τη διατήρηση του πρωτοτύπου. Για τα δικά μας μέτρα οι Ιάπωνες είναι...αναποφάσιστοι. Αν είναι αναποφάσιστοι για το τι θέλουν οι ίδιοι, είναι περίεργο που πέφτουν έξω στις υποθέσεις τους για το τι θέλουμε εμείς;
Αλλά και αυτό το φαινόμενο είναι ζήτημα συνήθειας. Η Ιαπωνία είναι συνηθισμένη, ειδικά μέσω των Videogames, να προβάλλεται στο εξωτερικό. Είναι συνηθισμένη οι αποφάσεις της να έχουν βαρύτητα. Είναι συνηθισμένη να κερδίζει το ενδιαφέρον με την ιδιαιτερότητά της και όταν εξάγει προς τα μέρη μας τον...Yoshimitsu.
Εμείς αντιθέτως δεν είμαστε συνηθισμένοι σε τέτοια φαινόμενα, έστω και αν θέλουμε να πιστεύουμε διάφορα για τη σημασία που έχουμε στον κόσμο.
Βέβαια όλα αυτά δεν σημαίνουν πως η Ιαπωνία θα απολαμβάνει ελαφρυντικά. Όπως, σεβόμενη το παρελθόν της, ξέρει να διοργανώνει εκδηλώσεις για τη ζωή και τις συνήθειες των samurai (διοργανώθηκε από την Koei και προσήλθαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι), θα χρειαστεί να μάθει πότε πρέπει, σεβόμενη τους άλλους, να ξεφεύγει λίγο από τη δική της πεπατημένη.
Θα είναι η ιδανική φιλοφρόνηση σε όσους την παρατηρούν, τη θαυμάζουν και τη ζηλεύουν...από μακριά.
Μάνος Βέζος
